Menu
Artaban:
de vierde wijze
Volgens een oude legende waren er oorspronkelijk niet drie, maar vier wijzen die naar Bethlehem wilden reizen om de pasgeboren Koning der Koningen hun geschenken aan te bieden. Deze vierde wijze, de jongste, is ARTABAN. Artaban bereikt echter nooit de stal doordat hij onderweg steeds stopt om hulpbehoevenden te helpen. We zien hem in ons diorama met zijn kamelen en zijn dienaren in de woestijn, als hij een door een slang gebeten reiziger helpt.
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
)
(Klik met de muis in de tekst de vette woorden aan en ontdek de legende van Artaban en ontmoet zijn dienaren en kamelen.)
De wijze man
)
Centraal in het diorama loopt de ware wijze. Hij bezit enerzijds de kennis van de koningen (op zijn schouder zit de uil, het symbool van de wijsheid), en anderzijds is hij een hoeder, iemand met dezelfde intuïtie en grote verbondenheid met de schepping als de herders (gesymboliseerd door de ram die naast hem loopt). Achter hem loopt gewillig een ezel: het symbool voor de niet-Joodse (dus heidense) volken die bekeerd zijn tot het geloof en de komst van Gods Zoon, Jezus Christus.
De drie koningen of wijzen uit het oosten
In de bijbel wordt niet verteld hoeveel wijzen of magiërs er waren, maar uit het aantal geschenken is de conclusie getrokken dat er drie moeten zijn geweest. Daarbij is het specifiek oosterse aspect van de magiërs veranderd in de voor ons meer herkenbare koningen. De drie koningen zijn: Kaspar (een 20-jarige donkere jongeman uit Saba in Ethiopië), Balthasar (een 40-jarige, bebaarde, Aziatische man) en Melchior (een 60-jarige, blanke, Europese grijsaard). Elke koning vertegenwoordigt daarmee een werelddeel. Zij staan symbool voor de drie leeftijdsfasen van de mens. Volgens de legende werden de koningen later gedoopt. Ze zijn daarna bisschoppen geworden in India.
){kind=link}
(Klik met de muis in de tekst de vette woorden aan en maak kennis met de drie koningen of wijzen uit het oosten.)
)
Klik op de ster voor de tekst uit het Mattheüs-Evangelie.
In ons kerstdiorama hebben we de koningen elk een plek gegeven vlak voordat zij elkaar ontmoeten om samen verder te reizen. Balthasar is met zijn dienaren op paarden gereisd en hij wacht op de scheiding tussen bergen en woestijn voor zijn tent op de anderen. Kaspar komt met zijn olifantendrijvers en dienaren aan uit de bergen. En Melchior arriveert met zijn kamelenkaravaan met kamelendrijvers en dienaren vanuit de woestijn.
){kind=link}
) |
) |
) |
) |
) |
Kaspar met zijn olifantenkaravaan en zijn drijvers | ||||
) |
) |
) |
) |
) |
Balthasar voor zijn tent met zijn paardenknechten, bewakers en dienaren | ||||
) |
) |
) |
) |
) |
Melchior met zijn kamelenkaravaan en zijn bedienden en drijvers | ||||
Wierook, mirre en goud
Kaspar bracht wierook mee, ten teken dat Jezus zou worden geëerd. Balthasar gaf Jezus mirre, een parfum waarmee doden werden ingewreven, om aan te geven dat Jezus zou lijden en sterven. Van Melchior kreeg hij goud, ten teken dat hij de Koning der Koningen was. Wierook, mirre en goud waren de kostbaarste geschenken in Arabië (het “oosten”). Aan deze geschenken wordt ook een symbolische waarde toegekend: wierook symboliseert Jezus’ goddelijkheid, mirre staat voor zijn status van gezalfde/messias (de zalving vond plaats met nardusmirre) en goud symboliseert Jezus' koningschap op aarde.
){kind=link}
){kind=link}
){kind=link}
Wijsheid versus intuïtief weten
De wijzen uit het oosten vertegenwoordigen de wijsheid. Zij zien niet, zoals de herders, de engelen, maar zij weten wat de ster die zij waarnemen betekent. Zij kennen de boeken en zij bestuderen de kosmos en de betekenis van de natuurverschijnselen. De herders daarentegen kennen niet die wijsheid. Zij hebben veeleer een intuïtieve weten. Zij hebben een sterke verbondenheid met de natuur; zij zijn de hoeders van de schapen en hebben de zorg voor de natuur. Door hun onbevangenheid kunnen zij zich weliswaar verbazen, maar ze kunnen ook geloven. Ze hoeven niet op pad te gaan om te onderzoeken, zoals de koningen op pad gaan om de ster te volgen. Ze gaan op pad omdat ze dat wat hen door de engelen is verteld, geloven. Zij gaan alleen om het Kind te eren en aanbidden. Je kunt zeggen dat de herders meer symbool staan voor de mens van vroeger die zich sterk met schepping en natuur verbonden wist. De drie Koningen vertegenwoordigen daarnaast meer de moderne mens, door de materie en de kosmos te willen leren kennen en doorgronden.