Menu


Over de os en de ezel




Hoewel er in de bijbelverhalen geen melding wordt gemaakt van een os en een ezel, hebben zij toch een plaats gekregen in de stal. In een apocrief evangelie uit de 8e eeuw staat: 'Op de derde dag na de geboorte verliet Maria de grot en ging een stal binnen. Daar legde zij het Kind in de kribbe en de os en de ezel aanbaden Hem zonder ophouden. Zo was vervuld wat de profeet Jesaja zei: "Tussen twee dieren zult gij geopenbaard worden."'
Een andere uitspraak van Jesaja was: 'Een os kent zijn bezitter, en een ezel de krib zijns heren; maar Israël heeft geen kennis, mijn volk verstaat niet.'
Deze uitspraken hebben Franciscus van Assisi (1181-1226) geïnspireerd. Franciscus was een rijke koopmanszoon die vooral plezier maakte met zijn vrienden. Nadat hij had vastgezeten als krijgsgevangene en genas na een zwaar ziekbed, veranderde hij zijn leven volledig. Hij deed afstand van al zijn bezittingen (toen zijn vader bezwaar maakte, trok hij zelfs zijn kleren uit om helemaal alle bezit achter zich te laten) en ging als bedelmonnik het evangelie verkondigen aan de armen en ongeletterden. Staand op een houten kist vertelde hij op dorpspleinen op aanschouwelijke, voor het volk begrijpelijke wijze het verhaal over de geboorte van Jezus, door een kind in een voederbak te tonen dat was omringd door een os en een ezel, de lastdieren van de armen, dus dieren uit hun eigen leefwereld. En zo was Franciscus van Assisi degene die in het begin van de 13e eeuw de kerststal introduceerde.














De geboortestal



Klik op de duif voor de tekst uit het Lucas-Evangelie.



Jozef en Maria bij de kribbe

Jezus tussen de os en de ezel

Maria

Jozef

De engel in de stal

De lichtblauwe geboorte-engel

De rode lijdensengel

De zwarte doodsengel

De duif

Egels voor de stal

De haan, het slakje en rode rozen

De stal door engelenogen gezien

De drie gekleurde engelen boven de stal

Boven de stal zien we een lichtblauwe geboorte-engel. Hij laat de vreugde zien over de geboorte van Jezus. Links van de stal toont een rode lijdensengel zijn verdriet over het lijden dat met deze geboorte gepaard gaat (de kindermoord en de vlucht naar Egypte). De zwarte doodsengel aan de rechterkant geeft een vooruitblik op de toekomstige kruisdood.
Overigens zijn deze 3 engelen driedimensionale weergaven van engelen op schilderijen uit het eind van de late middeleeuwen. De blauwe engel komt van het schilderij 'De geboorte van Christus' uit ca.1512 van de Vlaamse schilder Gérard David. De rode engel staat op het triptiek dat in ca.1480 door een Franse kunstenaar uit de school van Nicolas Froment in opdracht van Aloisius Rudolphe de Pérussis werd geschilderd ('La retable de Pérussis'). De zwarte engel ten slotte werd geschilderd door de Vlaamse schilder Rogier van der Weyden op het triptiek 'De zeven sacramenten"(1445-1450).

N.B. Klik met de muis in de tekst de vette rode woorden aan en ontdek
de drie engelen boven de stal en de drie altaarstukken waar zij vandaan komen.